Χτίζοντας μια σύγχρονη σχολική κοινότητα

Ένας σημαντικός τομέας της ανθρώπινης δραστηριότητας που μπορεί να συνδεθεί με ποικίλους τρόπους με την ψυχική υγεία είναι και η εκπαίδευση. Εκπαίδευση δε σημαίνει μόνο μεταφορά γνώσεων μαθημάτων ή κατάκτηση ενός πτυχίου. Εκπαίδευση για μας σημαίνει ένα σύνολο που αλληλοεπιδρά, όπως είναι η σχολική κοινότητα, που αποτελεί τη βάση της εκπαιδευτικής διαδικασίας η οποία δεν μπορεί να είναι ουδέτερη… Η εκπαιδευτική διαδικασία είναι διαδικασία απελευθέρωσης και η σχολική κοινότητα είναι κύτταρο της κάθε τοπικής κοινωνίας το οποίο τροφοδοτεί το ένα το άλλο . Έτσι και ο παιδαγωγός-μαθητής και ο μαθητής –παιδαγωγός είναι και οι δύο υποκείμενα γνώσης μπροστά στα προς γνώση αντικείμενα.

Μέχρι πρόσφατα η ιδέα της παραδοχής της ύπαρξης ή και εκδήλωσης μια ψυχικής νόσου στις μικρές ηλικίες ήταν σχεδόν απαγορευτική και αποτελούσε ακόμα μέχρι και “ταμπού” για τις κοινωνίες. Σήμερα τα επίσημα διαγνωστικά κριτήρια (WOH, DSM) συμπεριλαμβάνουν στις ψυχικές διαταραχές (π.χ. παιδική κατάθλιψη) και ηλικίες 6-12 χρόνων.

Όπως κάθε δομημένο πλαίσιο, το σχολείο έχει κανόνες, απαιτήσεις, αποτελεί πεδίο κοινωνικής έκθεσης, όπου μπορεί να εκδηλωθούν συμπτώματα, που ίσως κρύβουν μια ψυχική διαταραχή ή άλλες συμπεριφορές που χρειάζονται ιδιαίτερη φροντίδα.. Τα συμπτώματα αυτά πολλές φορές αδυνατεί να αναγνωρίσει και η ίδια η οικογένεια.

Η σχολική κοινότητα ως ένας ζωντανός οργανισμός που αποτελείται από σύνολα ομάδων οι οποίες αλληλοεπιδρούν η μία με την άλλη εμπλέκεται άμεσα ή έμμεσα στην αντιμετώπιση τέτοιων περιστατικών. Πολλές φορές η διαδικασία αντιμετώπισης είναι χρονοβόρα με αποτέλεσμα η υποστήριξη να είναι ελλιπής και να επαφίεται στις φιλότιμες προσπάθειες του κάθε εκπαιδευτικού της τάξης ο οποίος πολλές φορές δεν έχει και τις απαιτούμενες ειδικές γνώσεις για να αντιμετωπίσει το πρόβλημα. Παράλληλα η ενεργή συμμετοχή κι εμπλοκή της οικογένειας στη διαχείριση του προβλήματος παίζει καθοριστικό ρόλο.

Στο πλαίσιο των τομεοποιημένων προγραμμάτων μας σχετικά με θέματα προαγωγής της ψυχικής υγείας, ευζωίας, ευαισθητοποίησης και αποστιγματισμού των ψυχικών ασθενειών, η σχολική κοινότητα μπορεί να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο. Καταρχάς να λάβει η ίδια το όφελος και στη συνέχεια να συμβάλλει στους στόχους αυτούς ως ένας ζωντανός φορέας μέσα από την αλληλεπίδραση με την ευρύτερη κοινότητα.

Μέσα από τα προγράμματά μας που αφορούν τη σχολική κοινότητα επιδιώκουμε παράλληλα την διαδικτύωση και συνεργασία φορέων με συναφή θέματα όπως περιβάλλον πολιτισμός κι εκπροσωπούνται από ανώτερα εκπαιδευτικά ιδρύματα, κέντρα πολιτισμού, οργανισμοί περιβάλλοντος και υγείας. Μέσα από αυτές τις συνεργασίες επιτυγχάνεται η ανατροφοδότηση η οποία μπορεί να συμβάλει δυναμικά στην ψυχοκοινωνική ανάπτυξη της κοινότητας.

Τα προγράμματα που ήδη αναπτύσσονται είναι:

  1. Εντός της Σχολικής Κοινότητας: Ομάδα Εκπαιδευτικών, Ομάδα Γονέων, Συμβουλευτική, Αντιμετώπιση και διαχείριση κρίσεων.
  2. Φορείς: Δικτύωση με το Πάντειο Πανεπιστήμιο, με το Ολλανδικό Ινστιτούτο Αθηνών, το Μουσείο Ακροπόλεως, την Αρχαιολογική Εφορεία Αθηνών, το Μουσείο Σχολικής Ζωής κι εκπαίδευσης, Πολιτιστικά Κέντρα και εκθεσιακοί χώροι.
  3. Αρχές: Δήμος Αθηναίων, Υπουργείο Παιδείας και θρησκευμάτων, Υπουργείο Υγείας, Περιφέρεια Αττικής.