Ο άνθρωπος ως μέρος του περιβάλλοντος

Το θέμα του Περιβάλλοντος έχει αναχθεί σήμερα παγκόσμια σε κοινωνικό, οικονομικό και πολιτικό ζήτημα. Το παρατηρούμε στις διασκέψεις των θεσμών, αποτελώντας ένα από τα πρώτα θέματα στην ατζέντα αυτών που συμμετέχουν σε εθνικό ή παγκόσμιο επίπεδο, οι οποίοι προσπαθούν από κοινού να συμφωνήσουν, προκειμένου να ακολουθήσουν μια κοινή και ωφέλιμη προς τον άνθρωπο πολιτική. Το παρατηρούμε πλέον όλο και περισσότερο στις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής που είναι οι φυσικές καταστροφές, η φτώχεια, η απώλεια και η προσφυγιά. Η ψυχική υγεία είναι το πιο εύθραυστο κομμάτι του ανθρώπινου όντος και επηρεάζεται ανάλογα σε οποιαδήποτε αλλαγή συμβεί στο άμεσο ή στο ευρύτερο περιβάλλον, κοινωνικό ή φυσικό. Η επίδραση αυτή πολλές φορές δεν είναι συνειδητοποιημένη, είναι υποσυνείδητη και δεν βιώνεται εξαιτίας μηχανισμών άρνησης. Η συγκέντρωση και η προσοχή εστιάζει στο σώμα, λόγω πολιτισμικών χαρακτηριστικών, ειδικά στον δυτικό πολιτισμό. Στον ψυχολόγο θα πάει κάποιος όταν αρχίσει να έχει συμπτώματα και συνήθως ο σύγχρονος άνθρωπος πλέον έχει συχνά ψυχοσωματικά συμπτώματα. Έτσι λοιπόν το ανθρώπινο όν, ως μέρος ενός ευρύτερου περιβάλλοντος, επηρεάζεται άμεσα με όλες αυτές τις αλλαγές που συμβαίνουν.

Ο άνθρωπος ως μέρος του περιβάλλοντος πάντα βρισκόταν σε άμεση και δυναμική αλληλεπίδραση με αυτό. Κατά το μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας του ήταν συντονισμένος και συνδεδεμένος σε μια αρμονική συνύπαρξη. Στην συνείδησή του ήταν εγγεγραμμένο ως κάτι ζωντανό και οργανικό. Όσο απομακρυνόταν από τον εαυτό του, στο πλαίσιο της καλπάζουσας εξέλιξης, τόσο απομακρυνόταν και από το περιβάλλον, χάνοντας την πιο σημαντική και ασφαλή σχέση που μπορεί να έχει. Τον τόπο του. Σήμερα ο άνθρωπος είναι ένας ψυχικά πρόσφυγας και για να αντέξει αυτή την απώλεια δημιούργησε μια σχέση ελέγχου και εκμετάλλευσης με το περιβάλλον. Έπεισε τον εαυτό του ότι η αίσθηση της ιδιοκτησίας θα του κάλυπτε τον απολεσθέντα τόπο του. Τα αποτελέσματα αυτής της προσωπικής κρίσης αποτυπώνονται στις τεράστιες περιβαλλοντικές αλλαγές, με καταστροφικές συνέπειες για τον άνθρωπο και τον πλανήτη. Έρευνες δείχνουν ότι προβλέπονται κοινωνικές αναταραχές εξαιτίας αυτής της περιβαλλοντικής κρίσης. Το μέγεθος αυτής της μετατόπισης είναι σημαντικό και ο άνθρωπος μαθημένος να ζει στον μικρόκοσμό του και εξαιτίας της άρνησής του αδυνατεί να το συλλάβει. Η επίδρασή όμως στον ψυχισμό του είναι καίρια και μας καλεί σε έναν πολιτισμικό αναστοχασμό και μια ατομική και κοινωνική αφύπνιση.

Στο πλαίσιο αυτό, αναγνωρίζοντας τη σημασία της σχέσης αυτής, η οποία επηρεάζει και καθορίζει την ψυχική υγεία σε ατομικό ή κοινωνικό επίπεδο, εντάχθηκε στους βασικούς τομείς των προγραμμάτων μας. Φιλοδοξούμε να αναδείξουμε το πως αλληλεπιδρά αυτή η αμφίδρομη σχέση και τον αντίκτυπο που έχει ανάμεσα στις δύο πλευρές. Πέρα της κοινωνικής ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης, στόχο έχουμε να συμβάλουμε και να ενισχύσουμε την ιδέα μιας βαθύτερης έρευνας και να ανοίξουμε έναν δημιουργικό και παραγωγικό διάλογο, δικτυώνοντας όσους εμπλέκονται επιστημονικά κοινωνικά θεσμικά με το περιβάλλον και την ψυχική υγεία.

Εμβαθύνοντας στο ζήτημα αυτό, θεωρούμε ότι το επίπεδο συνειδητότητας της ανθρωπότητας είναι ο βασικός παράγοντας ευθύνης, για ένα μεγάλο μέρος της κρίσης αυτής. Παρόλες τις προειδοποιήσεις και την μεγάλη ενημέρωση γύρω από την κρίση, οι στρατηγικές επίλυσης περιορίζονται σε ημίμετρα, αγνοώντας την πιο ουσιαστική απάντηση που καλούμαστε να δώσουμε ως επιστήμη και ως κοινωνία, που είναι η αληθινή σχέση με το περιβάλλον εντός μας. Όταν πραγματοποιηθεί η αφύπνιση και η μεταμόρφωση αυτή, τα οφέλη θα είναι πολύ μεγάλα.