Ψυχική Υγεία

Ο ορισμός της έννοιας “ψυχική υγεία” μεταβάλλεται και εξελίσσεται κατά την διάρκεια της πορείας της ανθρωπότητας. Ανάλογα το χωροχρονικό πλαίσιο και το πολιτισμικό υπόβαθρο του ατόμου και των κοινωνιών, η κάθε έννοια από την λαϊκή της έκφραση έως την ακαδημαϊκή, ανατροφοδοτείται είτε με νέα δεδομένα είτε μέσω της αφήγησης των παλαιών.

Η επιστήμη είχε περιοριστεί σε μια δυϊστική οπτική της ανθρώπινης φύσης εκ της οποίας το άτομο είναι είτε υγιές είτε άρρωστο. Η έντονα παθολογική και ιατρικοποιημένη προσέγγιση της παραδοσιακής “ψυχικής υγείας” φαίνεται να καταλήγει σε μια στυγνή κωδικοποίηση του ατόμου στο φάσμα των ψυχολογικών διαταραχών και της ψυχοπαθολογίας, αντικαθιστώντας την ανθρώπινη φύση του με συμπτώματα και αιτιάσεις. Όπως είναι προφανές, το μοντέλο αυτό απαρνείται την κάθε επιρροή του κοινωνικού, πολιτισμικού και ατομικού ερεθίσματος καθιστώντας το άτομο ένα έρμαιο της βιοϊατρικής του κατάστασης.

Οι humanlinks μέσα από τις προσωπικές τους εμπειρίες προσεγγίζουν το θέμα της ψυχικής υγείας, όχι μόνο από μια ιατρική και κλινική σκοπιά, αλλά και από διαφορετικά επιστημονικά πρίσματα. Διάφοροι επιστημονικοί κλάδοι σήμερα, όπως η ανθρωπολογία, η κοινωνιολογία, η νευρολογία, αλλά και διάφορα ρεύματα της ίδιας της ψυχιατρικής, τοποθετούν το ζήτημα της ψυχικής υγείας , όχι πάνω στην ψυχική διαταραχή μιας μειοψηφίας ανθρώπων που υποφέρει από συμπτώματα, η οποία έχει καταλήξει εξελικτικά να είναι αυτή που σηκώνει το βάρος του αφηγήματος της ψυχοπαθολογίας, αλλά εντός του κοινωνικού πλαισίου το οποίο αλληλεπιδρά, ανατροφοδοτεί και ανατροφοδοτείται.

Συνήθως, όπου υπάρχει ένας “ψυχικά πάσχων” αποδεικνύεται ότι νοσεί και το περιβάλλον του. Επηρεάζεται και η γειτονιά και κατ’ επέκταση η ευρύτερη κοινότητα. Ιστορικά, από τότε που ορίστηκαν τα πλαίσια μιας κανονιστικής κοινότητας με πρότυπα μοντέλα παραγωγικών ανθρώπων, ο πάσχων παρέκκλινε, λόγω αδυναμίας, να ανταπεξέλθει στην πίεση, με αποτέλεσμα τον αποκλεισμό του. Αυτόματα στοχοποιείται, ενώ όλη η κοινωνία και τα συστήματα τον στιγματίζουν ως μη ικανό και χρήσιμο μέλος τους.

Ο ψυχικά πάσχων αποτέλεσε για πολλούς λόγους αντικείμενο ενδογενών κοινωνικών ψυχικών διεργασιών, σηκώνοντας όλο αυτό το ψυχολογικό οικογενειακό και κοινωνικό βάρος.

Ένα σημαντικό ορόσημο στην ιστορία της ψυχολογίας, της ψυχιατρικής και όχι μόνο, ήταν η φαρμακευτική αγωγή ως θεραπεία διαφόρων έντονων ψυχοσυναισθηματικών καταστάσεων. Η χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής, σε πολλές περιπτώσεις, αποτέλεσε ευεργετικό παράγοντα στην ανάκαμψη των ψυχικά πασχόντων. Ταυτόχρονα, όμως, αποτέλεσε και τροχοπέδη στην εκφραστικότητα και την ομαλή κοινωνικοποίηση του ατόμου, με το πρόσχημα μιας παθολογοποιημένης βίας απέναντι στην κοινωνία και τον εαυτό του. Φτάνουμε, λοιπόν, στο συμπέρασμα πως η εκδήλωση μιας, μη “κανονικού” χαρακτήρα, συμπεριφοράς, αποτελεί βίαια εκδήλωση στην καθεστηκυία τάξη πραγμάτων με αποτέλεσμα να εξοστρακίζεται.

Οι humanlinks θεωρούν πως οι ψυχικές παθήσεις είναι πολυπαραγοντικές. Φαίνεται, όμως, σε μεγάλο βαθμό, από τις εμπειρίες πολλών πασχόντων συνανθρώπων μας που δοκιμάστηκαν σε πολλά επίπεδα, πως προσθέτοντας τον παράγοντα ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ, το άτομο παρουσιάζει μια έντονη ανάκαμψη.

Η κοινότητα είναι ο τόπος, ο χρόνος, ο πολιτισμός, αλλά πάνω από όλα οι άνθρωποι που την αποτελούν. Συμπερασματικά, λοιπόν, ο κάθε άνθρωπος ως μέλος της κοινότητας έχει την ευθύνη να σέβεται και να επιδιώκει, στο  μεγαλύτερο δυνατό βαθμό, να κατανοήσει πως δεν υπάρχει μη φυσιολογικός. Υπάρχουν μόνο άτομα με διαφορετικά χαρακτηριστικά από τον ίδιο.

Αυτοβοήθεια και Ψυχική Υγεία

Οι Humanlinks δημιουργήθηκαν από μια βαθιά ανάγκη των μελών τους να συναντηθούν με ανθρώπους που έχουν κοινά βιώματα και να μοιραστούν μεταξύ τους τις εμπειρίες τους, να πάρουν δύναμη και να αποκτήσουν την ελπίδα, ώστε να υπερβούν τις δοκιμασίες της ζωής τους. Καθώς επίσης να βγουν από την απομόνωση και το αίσθημα μοναξιάς που βίωναν λόγω του κοινωνικού αποκλεισμού και της φύσης των ψυχολογικών συμπτωμάτων της διαταραχής τους, καθώς και της αδυναμίας τους να ταυτιστούν με τις υπάρχουσες υπηρεσίες ψυχικής υγείας. Μετά από 14 χρόνια και με ψυχοκοινωνική υποστήριξη, καταφέρνουν σήμερα να αποκαθιστούν κατά το μέγιστο τους βασικούς τομείς της ζωής τους, μαθαίνοντας να φροντίζουν τους εαυτούς τους, να καλλιεργούν τις σχέσεις τους και να εκπληρώνουν τα όνειρά τους. Αναπτύσσουν διάφορες δραστηριότητες, με βάση τις επιθυμίες και τα ενδιαφέροντά τους, τα οποία σχεδιάζουν και συντονίζουν οι ίδιοι, ενισχύοντας με αυτόν τον τρόπο την έννοια της αυτοβοήθειας, η οποία αποτελεί τον βασικό φιλοσοφικό θεμέλιο λίθο της προσέγγισής τους και του τρόπου λειτουργίας τους.

Αυτοβοήθεια

Για εμάς, αυτοβοήθεια δεν σημαίνει να αποκοπούμε και να διακόψουμε οποιαδήποτε κλινική, ή άλλου τύπου, επαγγελματική υποστήριξη, όταν αυτή είναι απαραίτητη στην διαχείριση των συμπτωμάτων της διαταραχής από την οποία πάσχουμε. Αυτοβοήθεια, για εμάς, σημαίνει διακριτοί ρόλοι και καλή σχέση με τους γιατρούς μας και τις υπηρεσίες υγείας, τις οποίες να μπορούμε να χρησιμοποιούμε όποτε τις χρειαζόμαστε για την υποστήριξή μας. Να καλλιεργούμε εντός μας το δικαίωμα για καλή ενημέρωση και να έχουμε λόγο γύρω από τους τρόπους θεραπείας που μας προτείνονται, έχοντας κάθε επιλογή για την διαχείρισή τους. Σημαίνει, επίσης, την “αποκλινικοποιήση” των προσωπικοτήτων μας, οι οποίες κοινωνικά έχουν ταυτιστεί με τις διαταραχές μας και τα συμπτώματά τους συντηρώντας κι ενισχύοντας το στίγμα. Οι εμπειρίες μάς έδειξαν ότι τίποτε δεν μας κινητοποίησε τόσο να φροντίσουμε και να αγαπήσουμε άνευ όρων τους εαυτούς μας, να έχουμε αληθινή αυτοεκτίμηση και να οραματιστούμε τις επιθυμίες μας, να στηρίζουμε και να έχουμε ευσπλαχνία για τον άλλο συμπάσχων, όσο αυτά που εμπνευστήκαμε, επιθυμήσαμε και καλλιεργήσαμε εντός του πλαισίου μιας ομάδας με παρόμοια βιώματα, με τα μέλη της οποίας είχαμε αποκτήσει μια βαθιά σχεδόν αδελφική σύνδεση.